Bieszczady. Szlaki turystyczne. Połonina Wetlińska

Połonina Wetlińska

jest to masyw o kilku wierzchołkach, a jego kontynuacją jest góra Smerek oddzielona przełęczą M. Orłowicza. Południowo-zachodnie stoki masywu są krótkie i stromo opadają w dolinę Wetlinki, zachodnie do doliny Prowczy i Nasiczniańskiego Potoku, natomiast północno-wschodnie przechodzą w długie grzbiety, które łagodnie opadają ku bardziej odległej dolinie Sanu. Poprzez Przełęcz Wyżną masyw Połoniny Wetlińskiej łączy się z Działem.

Kulminacje Połoniny Wetlińskiej

  • Roh 1255 m n.p.m.
  • Osadzki Wierch 1253 m n.p.m.
  • Hasiakowa Skała 1228 m n.p.m.
  • Hnatowe Berdo 1187 m n.p.m.
  • Szare Berdo 1108 m n.p.m.

Większa część masywu znajduje się na obszarze Bieszczadzkiego Parku Narodowego.

Opis Połoniny Wetlińskiej

Najwyższe partie masywu pokrywają typowe bieszczadzkie połoniny, poniżej 1050 m znajdują się lasy bukowe, które najlepiej zachowały się w dolinie Tworylczyka. Z połonin roztaczają się rozległe widoki i znajduje się tu najwyżej położone bieszczadzkie schronisko: Chatka Puchatka (1228 m n.p.m.), usytuowane tuż pod Hasiakową Skałą.

Z rzadkich w Polsce roślin stwierdzono występowanie takich gatunków, jak: lepnica karpacka, tocja karpacka, turzyca dacka, tojad bukowiński i groszek wschodniokarpacki.

Historia Połoniny Wetlińskiej

Połonina Wetlińska i sąsiedni Smerek nazwy swe wzięły od leżących u ich stóp wsi, a nadali je kartografowie austriaccy. Jednak szczytowe połoniny należały także do wsi Jaworzec, Zatwarnica, Berehy Górne i jeszcze w okresie międzywojennym masowo wypasano tu woły i jałówki. W samej tylko części należącej do wsi Zatwarnica wypasano 150-200 sztuk bydła. Nocą trzymano je na polanie Katyczowa powyżej źródlisk Hylatego, w południe przepędzano na odpoczynek na polanę Jahrowyszcze. Pojono w korytach znajdujących się pomiędzy tymi polanami. Stada pilnowało 4-5 stałych pastuchów oraz zmieniający się pomocnicy.

Legendy związane z Połoniną Wetlińską

Z Połoniną Wetlińską związane są liczne legendy. Jedna z nich mówi o sposobie podziału tej połoniny między mieszkańców kilku miejscowości, które na niej wypasały swoje bydło. Według niej wszyscy właściciele wsi wyjechali rano konno ze swoich dóbr i tam gdzie się spotkali wytyczono granice, jednak dziedzic z Hulskiego zaspał (inna wersja mówi, że przegrał pastwiska w karty) i dlatego mieszkańcy Hulskiego paśli swoje bydło na Otrycie. Legendy mówią też o zbójnikach i ich licznych kryjówkach. M.in. nad źródliskami potoku Hylaty, w miejscu zwanym Skałą podobno ukrywał się słynny wschodniokarpacki zbójnik Dobosz.

Szlak na Połoninę Wetlińską

Wejść na Połoninę Wetlińską  jest kilka:

(dojazd samochodem lub PKS-em do parkingu pomiędzy Wetliną a Ustrzykami Górnymi). Czas przejścia 45 min. po kamienistej, niezbyt stromej drodze leśnej. Powyżej ściany lasu kolejne 15 min. do najwyżej w Bieszczadach położonego schroniska  legendarnej Chatki Puchatka, skąd rozciągają się piękne widoki na okoliczne pasma.

W zimie jest to najczęściej uczęszczana trasa, gdyż Goprowcy stacjonujący w Chatce Puchatka przecierają szlak skuterami. Powyżej ściany lasu zaczynają wiać gwałtowne wiatry, szczególnie dotkliwe przy samym podejściu do schroniska.Nawet przy dużej mgle nie sposób się jednak zgubić ze względu na znak wskazujące drogę nawet przy zaspach powyżej 3 m. Dojście do Chatki 15 min., a tam czeka gorąca herbata  z miodem albo z  rumem, kawa i  czekolada oraz inne praktyczne drobiazgi (w  tym jedzenie).

Zaraz za wjazdem do Wetliny od strony Smereka , za Kawiarnią Stare Sioło oraz Chatą Wędrowca po lewej stronie jest wejście żółtym szlakiem na Przełęcz Orłowicza 1094 oraz Smerek 1222 i Połoninę Wetlińską. Trasa dość ciężka, zgodnie  z wytyczonym czasem – 2h. Stamtąd w słynny czerwony, najbardziej widowiskowy szlak: w lewo na Smerek (1222) – 20 min. oraz w prawo na Połoninę Wetlińską (2,5 h) do schroniska Chatka Puchatka.

Trasa przez pierwsze 2 km jest spacerowa, prowadzi najpierw asfaltem, potem utwardzoną drogą, aż do Suchych Rzek – niegdyś miejsca stacjonowania UPA, dziś stadniny koni. Później trasa staje się bardzo malownicza i ma moim zdaniem średni stopień trudności.

Parking pomiędzy Połoniną Caryńską i Wetlińską położony jest w Brzegach Górnych, pomiędzy Ustrzykami Górnym i Wetliną, w odległości 10 km od Dwernika. Czerwonym szlakiem w ciągu 1,35 min. można się dostać do Chatki Puchatka, a stamtąd na Przełęcz Orłowicza.

 

źr. wikipedia

Katarzyna Papiernik